باغ نارنجستان قوام کجاست؟

  • آدرس: استان فارس، شیراز، خیابان لطفعلی خان زند، نرسیده به خیابان زینبیه
  • باغ نارنجستان قوام از مکان های دیدنی در شیراز است و در محله «بالاکفت» و در قسمت شرقی انتهای خیابان لطفعلی‌خان زند قرار دارد. این محدوده تقریبا در نقطه انتهایی و شرقی شهر قدیم واقع شده است؛ محلی که در گذشته دروازه دولت، دروازه منذر و کل شیخ ابوذرعه قرار داشته‌اند. از دیگر دیدنی‌های تاریخی اطراف این مجموعه می‌توان به خانه‌ زینت‌الملوک، مسجد نصیرالملک و خانه‌ سنتی پرهامی اشاره کرد که با فاصله‌ کمی با هم در خیابان لطفعلی‎‌خان زند واقع شده‌اند.

·        دسترسی

  • برای دسترسی به این مجموعه می‌توانید از سمت چهارراه نمازی در طول خیابان لطفعلی‌خان زند به سمت شرق حرکت کرده و پس از گذشتن از مسجد نصیرالملک، این مجموعه را در سمت چپ خود مشاهده کنید. در ساعات شلوغ روز پارک کردن در این منطقه کمی با مشکل رو به رو است که با توجه به طول مناسب خیابان، می‌توان اتومبیل را در فاصله‌ معقولی متوقف‌ کرد.

·        تاریخچه باغ نارنجستان قوام 

  • مجموعه قوام بین سال‌های ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ خورشیدی مقارن با حکومت ناصرالدین‌شاه قاجار، به دستور علی‌محمد‌خان قوام ساخته شده و از دو قسمت بیرونی (موزه‌ نارنجستان) و اندرونی (خانه‌ زینت‌الملوک) تشکیل شده که به وسیله‌ تونل به هم مرتبط هستند. این بنا به عنوان دارالحکومه یا محل انجام امور سیاسی، نظامی و دیدار با نمایندگان دولت‌های خارجی مورد استفاده بوده است. بنای نارنجستان در سال ۱۳۴۵ خورشیدی به دانشگاه شیراز اهدا شد و در فاصله سال‌های ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۸ خورشیدی، در اختیار موسسه آسیایی، به سرپرستی «پروفسور آرتور اپهام پوپ»، ایران‌شناس مشهور قرار داشت.

معماری باغ نارنجستان قوام

کل مساحت این مجموعه ۳,۵۰۰ متر مربع است و ساختمان‌های آن که در دو ضلع شمالی و جنوبی واقع شده‌اند، زیربنایی معادل ۹۴۰ متر مربع دارند. از دیگر بناهای موجود در این مجموعه می‌توان به حمام گچینه، حسینیه قوام، مکتب‌خانه قوام (خانه عراقی‌ها)، اندرونی قوام (منزل زینت‌الملوک)، دیوان خانه قوام نارنجستان و حمام اختصاصی قوام اشاره کرد. البته در گذشته اصطبل و زنجیرخانه و بازارچه‌ای هم در این مجموعه وجود داشت که در اثر احداث خیابان لطفعلی‌خان زند از بین رفته‌اند.

پلان قدیمی باغ نارنجستان قوام

این دو ساختمان توسط معماران و هنرمندان شیرازی با استفاده از هنر‌هایی از قبیل آیینه‌کاری، منبت‌کاری، نقش‌پردازی، آجرکاری، معرق‌کاری، حجاری، گچ‌بری، مقرنس‌کاری و… تزیین شده‌اند. با ورود از زیر ساختمان جنوبی و فروشگاه لوازم سنتی و تزیینی، با محوطه‌ای بسیار زیبا و متقارن از درختان نارنج و نخل روبه‌رو می‌شویم که به ساختمان اصلی بسیار پر رنگ و نور و آیینه‌کاری شده منتهی است.

با گذر از این محوطه به ساختمان اصلی و ایوان شکوه‌مندش می‌رسیم. در سمت چپ قهوه‌خانه قرار دارد. برای ورود به ساختمان و ایوانش چندین پلکان از دوطرف ایوان تعبیه شده است که طراحی آن‌ها بسیار زیبا و هنر‌مندانه است.

در اطراف و پشت ایوان اتاق‌های کوچکی وجود دارند که با ورود به آن‌ها درون دریایی از هنر معرق و آیینه‌کاری غوطه‌ور خواهیم شد. در این اتاق‌ها وسایل و مبلمان تاریخی مربوط به همان دوران چشم‌نوازی می‌کنند. سقف اتاق‌های مجاور بیشتر از جنس چوب با نقش‌ و نگارهایی زیبا بر آن است؛ ولی با ورود به اتاق اصلی مجاور ایوان، رنگ‌های منعکس شده از آیینه‌کاری سقف، چشمانتان را خیره‌ خواهد‌ کرد.

سرتاسر اتاق اصلی و ایوان از آیینه کاری بی‌نظیر آن دوره پوشیده شده و توجه به تمامی جزئیات این اثر به روزها‌ و حتی هفته‌ها زمان نیاز دارد. تالار اصلی که به تالار آیینه یا شاه‌نشین معروف است، از طریق یک پنجره‌ چوبی هلالی با دریچه‌های ارسی به ایوان مرکزی مرتبط می‌شود. دیوار‌های این تالار سراسر آیینه‌کاری شده‌اند. 

روی بخش بالایی شومینه‌ای از جنس سنگ مرمر یکپارچه، دو تصویر قرینه از قوام‌الملوک سوم حجاری شده‌ است. ایوان مرکزی با دو ستون سنگی بزرگ که برای برگزاری مراسم مختلف مورد استفاده بوده، دارای سقفی بلند و یکپارچه است. این سقف را با آیینه‌کاری و نقاشی‌های زیبا آراسته‌اند. وجود آیینه‌های بزرگ روی دیوار‌های تالار و ایوان، مناظر دیدنی را از محوطه‌ باغ، حوض و آب‌نما منعکس می‌کند. 

در جلوی ایوان، حوضی زیبا با تک‌فواره‌اش ما را به شکوه دوران اوج این اثر می‌برد. در زیرزمین این بنا موزه‌ اشیای عتیقه‌ نارنجستان قرار دارد که متشکل از مجموعه‌ زیبا و ارزش‌مندی از ظروف، سکه‌ها، تابلو‌ها، کاشی‌کاری‌ها و… از دوره‌های مختلف تاریخی ایران است.

بهترین زمان بازدید از باغ نارنجستان قوام 

بهترین زمان بازدید از باغ نارنجستان قوام فصل بهار است. طبیعت دل‌انگیز این باغ در فصل بهار به اوج خود می‌رسد؛ چراکه عطر شکوفه‌های بهارنارنج، لذتی وصف‌ناشدنی را به علاقه‌مندان تقدیم می‌کند. در فصل تابستان نیز باغ نارنجستان قوام جلوه‌ای تماشایی دارد؛ بااین‌حال، دمای بالای هوا ممکن است آزاردهنده باشد. پاییز باغ قوام منظره‌ای بدیع برای عکاسی به دوست‌داران فضاهای سنتی و معماری ایرانی می‌دهد.

ارسال یک پاسخ

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *